Tabiiy sovutish agenti
R290 (propan)ning global isish potensiali GWP = 3. R32 da u taxminan 675, R410A da taxminan 2088. Butun Yevropa issiqlik nasoslari bozori R290 ga o‘tmoqda.
«Havo–suv» issiqlik nasosi tashqi havodan issiqlikni olib, uni isitish va issiq suv ta’minoti tizimiga uzatadi. Biz R290 tabiiy sovutish agentida ishlaydigan Vetero issiqlik nasoslarini tanlaymiz, loyihalaymiz, o‘rnatamiz va ularga xizmat ko‘rsatamiz. Ularni Yevropa uchun R290 issiqlik nasoslarini ishlab chiqaradigan PHNIX zavodi (Guanchjou, Xitoy) chiqaradi, biz u bilan bevosita ishlaymiz.

R290 (propan)ning global isish potensiali GWP = 3. R32 da u taxminan 675, R410A da taxminan 2088. Butun Yevropa issiqlik nasoslari bozori R290 ga o‘tmoqda.
Oddiy radiatorlar uchun yetarli. Gaz qozonini isitish tizimini qayta qurmasdan almashtirish mumkin.
EVI-kompressorli Vetero AirgreenTherm Pro tashqi harorat −30 °C gacha bo‘lganda barqaror ishlaydi, bu O‘zbekiston qishi uchun yetarli.
Bitta agregat qishda binoni isitadi, yozda sovutadi va yil davomida issiq suv tayyorlaydi.
SCOP mavsumiy koeffitsiyenti 5,55 gacha: mavsum davomida 1 kVt·soat elektr energiyasidan 5,5 kVt·soat gacha issiqlik olinadi.
Quyosh elektr stansiyasi va energiya to‘plagich bilan birgalikda issiqlik nasosi obyektning o‘z elektr energiyasida ishlaydi.
Issiqlik nasosi energiyaning 60–80 % ini atrofdagi havodan va faqat 20–40 % ini tarmoqdan oladi. Uning qanchalik foydali ishlashini COP koeffitsiyenti ko‘rsatadi: bir kilovatt elektr energiyasidan necha kilovatt issiqlik olinadi. COP ob-havoga va suv qanday haroratgacha isitilishiga bog‘liq.

Bundan ikkita amaliy qoida kelib chiqadi. Issiq pollar va past haroratli radiatorlar issiq radiatorlarga qaraganda sezilarli darajada ko‘proq tejash imkonini beradi. Takliflarni esa eng qulay sharoitdagi pasport COP bo‘yicha emas, balki butun isitish mavsumi uchun SCOP mavsumiy koeffitsiyenti bo‘yicha solishtirish kerak. Biz SCOP ni Toshkent iqlimining soatbay modeli bo‘yicha hisoblaymiz.
Muhandislik amaliyotidan mo‘ljal: uzatish haroratini 1 °C ga pasaytirish COP ni taxminan 2,5 % ga, manba haroratini 1 °C ga oshirish esa taxminan 2,7 % ga oshiradi. Toshkent uchun qishki hisobiy harorat −14 °C, isitish mavsumi taxminan 129 sutka, shuning uchun bu yerda mavsumiy samaradorlik shimoliy mamlakatlarga qaraganda yuqoriroq.
| Manba | Xususiyatlari |
|---|---|
| Tashqi havo | Hamma joyda mavjud, o‘rnatish xarajatlari eng past. Qattiq sovuqda issiqlik kamroq bo‘ladi, shuning uchun quvvat zaxira bilan tanlanadi yoki cho‘qqi yuklama qozoni o‘rnatiladi. |
| Grunt | 3 m chuqurlikda yil davomida 7–13 °C. Katta quvvatlar uchun 100–150 m li quduqlar, kichik quvvatlar uchun 1,5–2 m chuqurlikdagi gorizontal kollektor. O‘rnatish qimmatroq. |
| Grunt suvlari | Yil davomida 7–12 °C, harorat deyarli o‘zgarmaydi. Ikkita quduq va gidrogeologik qidiruv ishlari kerak. |
| Oqova suvlar va chiqindi issiqlik | Korxonalar va yirik binolar uchun yaxshi manba, korroziyaga chidamli oraliq issiqlik almashtirgich kerak bo‘ladi. |
O‘zbekistondagi aksariyat uylar va tijorat binolari uchun tashqi havo eng maqbul manba. Grunt va suv yuqoriroq COP beradi, biroq burg‘ulash va qidiruv ishlarini talab qiladi, shuning uchun biz bu muayyan obyektda o‘zini oqlash-oqlamasligini hisoblab chiqamiz.




Sxemalar «Issiqlik nasoslari» o‘quv qo‘llanmasidan (Toshkent, 2026) olingan, u asosida biz muhandislar uchun o‘quv kurslarini o‘tkazamiz.
19-sonli umumta’lim maktabi uchun havo issiqlik nasoslari kaskadi quyosh kollektorlari, bufer bak va issiq suv baki bilan birgalikda ishlaydigan tizim ishlab chiqilgan. Ushbu qurilmaning o‘zi havo orqali isitish va sovutishni ta’minlaydi, elektr ta’minoti esa quyosh panellari, gibrid inverter, 15,4 kVt·soatlik akkumulyatorlar va zaxira generator bilan to‘ldirilgan. Issiqlik hisoblagichi va elektr energiyasi hisobi amaldagi tejashni ko‘rsatadi.

Bu yerda qish sovuq, yoz esa issiq, shuning uchun binoga ham isitish, ham sovutish kerak. R290 issiqlik nasosi ikkala vazifani bitta agregat bilan hal qiladi, isitish mavsumida gazga bog‘liqlikni kamaytiradi va quyosh generatsiyasi bilan yaxshi uyg‘unlashadi. U CO₂ chiqindilarini ham qisqartiradi, bu o‘z uglerod izini hisoblaydigan kompaniyalar uchun muhim.
Uy va kichik tijorat binolari uchun issiqlik nasosi: isitish, sovutish va issiq suv. EVI-kompressor, suv 80 °C gacha, −30 °C gacha ishlash, 35 va 55 °C da A+++ energiya samaradorligi sinfi, smartfondan boshqarish.
Issiqlik quvvati 6 kVt, 10,7 kVt gacha
Elektr ta’minoti 220 V, sovutish agenti R290Issiqlik quvvati 12 kVt, 17,7 kVt gacha
Elektr ta’minoti 220 yoki 380 V, sovutish agenti R290Issiqlik quvvati 17 kVt, 24,6 kVt gacha
Elektr ta’minoti 220 yoki 380 V, sovutish agenti R290


Issiqlik nasosli suv isitgich
COP 3,41 gacha (EN 16147)Mehmonxonalar, kasalxonalar, savdo markazlari, ishlab chiqarish korxonalari uchun isitish, sovutish, IST
elektr isitgichsiz 75 °C gacha, −25 dan 43 °C gacha, 16 tagacha modul kaskadiBasseyn suvini isitish
inverterliXususiyatlar ishlab chiqaruvchi ma’lumotlariga ko‘ra keltirilgan. Quvvat havo va suv haroratiga bog‘liq, aniq parametrlar tanlash jarayonida aniqlashtiriladi. To‘liq jadvallar, bak-gidromodul va PDF formatidagi Vetero katalogi uskunalar katalogida jamlangan.
R290 yonuvchan sovutish agenti, shuning uchun unda ishlaydigan uskunalar boshqacha tuzilgan. Issiqlik nasosi monoblok ko‘rinishida bajarilgan va bino tashqarisida o‘rnatiladi, sovutish konturi zavodda to‘ldirilgan va germetiklangan, uyga esa faqat suv kiradi. Agregatlarga sizib chiqish datchiklari o‘rnatilgan. Montajni mutaxassislarimiz ishlab chiqaruvchi talablariga muvofiq bajaradi.
Qayta aloqa shaklini to‘ldiringQayta aloqa shaklini to‘ldiring